Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nadzoru nad działalnością Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Adama Bieli, przesłaną przy piśmie z dnia 20 maja 1998 r. znak: SPS-0202-584/98, w sprawie braku właściwego nadzoru nad działalnością Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na przykładzie województw koszalińskiego i słupskiego uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Zgodnie z obowiązującymi przepisami minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej nie sprawuje obecnie bezpośredniego nadzoru nad działalnością Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Nadzór taki wykonywał od chwili jej powstania, tj. wejścia w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa do końca 1996 r. Od 1 stycznia 1997 r. w związku z reformą centrum gospodarczego i administracyjnego rządu nadzór zwierzchni nad Agencją wykonywany jest przez ministra skarbu państwa. Dodatkowo od dnia 1 marca 1998 r. stały nadzór nad Agencją we wszystkich dziedzinach jej działalności sprawuje Rada Nadzorcza Agencji. Szczegółowy zakres działania Rady Nadzorczej określa statut Agencji nadany przez prezesa Rady Ministrów. Do zakresu działania Rady należy m.in. sprawowanie nadzoru i dokonywanie oceny realizacji zadań Agencji, określonych w art. 6 ustawy, a w szczególności w zakresie przejmowania mienia skarbu państwa do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, gospodarowania mieniem zasobu w każdej z form określonych w ustawie, tworzenia miejsc pracy w związku z restrukturyzacją państwowej gospodarki rolnej.    W skład Rady Nadzorczej wchodzą:    - trzech przedstawicieli ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej,    - trzech przedstawicieli ministra skarbu państwa,    - przedstawiciel ministra finansów,    - przedstawiciel ministra gospodarki,    - czterech członków Rady powołanych spośród kandydatów zgłoszonych przez związki zawodowe rolników, organizacje społeczno-zawodowe rolników, rolnicze związki spółdzielcze oraz organizacje pracodawców rolnych - o zasięgu krajowym.    W związku z podjęciem działalności przez Radę oraz mając na uwadze jej skład, brak jest podstaw do kwestionowania obiektywności tego nadzoru. Uważam, iż zarówno w przeszłości, jak i obecne rozstrzygnięcia prawne nie stoją na przeszkodzie, aby samorządy lokalne mogły uczestniczyć w procesie przekształceń własnościowych w rolnictwie.    Po przejęciu mienia państwowych gospodarstw rolnych podstawowym zadaniem Agencji było dokonanie jego restrukturyzacji. Zadanie to było bardzo trudne i złożone. Należało bowiem stworzyć warunki do powstania silnych ekonomicznie jednostek, w których zatrudnienie znalazłaby jak największa liczba pracowników oraz w sposób racjonalny wykorzystany byłby istniejący potencjał produkcyjny. Z drugiej zaś strony istniała potrzeba wyłączenia i przeznaczenia do odrębnego zagospodarowania odpowiedniej ilości gruntów na powiększenie gospodarstw indywidualnych. Proponowany sposób zagospodarowania wymagał więc znalezienia kompromisu między nierzadko sprzecznymi oczekiwaniami, jakie towarzyszyły procesowi przekształceń własnościowych. Dlatego też do prac tych zapraszani byli m.in. przedstawiciele środowisk samorządowych. Przygotowywane przez Agencję programy restrukturyzacji prezentowane były w gminach właściwych ze względu na położenie nieruchomości, w celu umożliwienia ich przedstawicielom złożenia stosownych uwag i propozycji. Wprowadzenie odpowiednich instrumentów prawnych pozwoliło także na aktywne uczestniczenie przedstawicieli gmin w pracach komisji przetargowych. Część nieruchomości, na podstawie zawartych umów z Agencją, rozdysponowały gminy. Dlatego też trudno zgodzić się ze stwierdzeniem, że ˝samorządy terytorialny były biernymi obserwatorami wszystkich poczynań Agencji˝. Uważam, że miały i nadal mają one w stosunku do niezagospodarowanego jeszcze mienia rolnego możliwość uczestniczenia w procesie przekształceń własnościowych. Na uwagę również zasługuje ocena działalności Agencji wyrażona w stanowisku Komisji Polityki Gospodarczej Sejmiku Samorządowego Województwa Koszalińskiego i Komisji Rolnictwa Województwa Słupskiego z dnia 10 kwietnia 1996 r., zgodnie z którą komisje wysoko oceniły dotychczasową działalność i zaangażowanie Agencji w zagospodarowanie gruntów po byłych ppgr.    W odniesieniu do informacji przedstawionych przez pana posła, stanowiących fragmenty sprawozdania kontroli Oddziału Terenowego AWRSP w Koszalinie, przeprowadzonej w 1993 r., uprzejmie wyjaśniam, że sprawy te były przedmiotem dodatkowej kontroli przeprowadzonej w 1994 r. przez pracowników Agencji, która jedynie częściowo potwierdziła postawione wcześniej zarzuty. Stwierdzone nieprawidłowości zostały usunięte.    W sprawach poruszonych w interpelacji ustalony stan faktyczny przedstawia się następująco:    1. Od dnia 1 stycznia 1993 r. pan H. Stokłosa jest dzierżawcą nieruchomości Słowenkowo. Nieruchomość ta została wydzierżawiona w trybie przetargu ofert pisemnych. Na dzień dzisiejszy wszystkie zobowiązania wynikające z tej umowy są realizowane na bieżąco. Wykupiony majątek obrotowy został spłacony w całości łącznie z należnymi odsetkami. Prawidłowość tej transakcji badana była także przez Inspektorat Kontroli Skarbowej w Koszalinie, który poza drobnymi uchybieniami nie stwierdził nieprawidłowości.    2. Nie potwierdził się zarzut, że skarb państwa poniósł stratę w wysokości 3 906 082 000 zł (przed denominacją) w wyniku sprzedaży nieruchomości pochodzących z b. PPPRiT ˝Roltur˝ w Łubowie. Cena sprzedaży wynosiła 43 973 700 000 zł (przed denominacją). Akt notarialny umowy sprzedaży podpisano 19 września 1992 r. Pierwsza wpłata wynosiła 17 549 649 000 zł (przed denominacją) i zgodnie z oświadczeniem sprzedającego została uregulowana przed podpisaniem aktu notarialnego.    3. W obecnym stanie prawnym nie ma możliwości nieodpłatnego przekazania działek ˝przyzagrodowych˝ byłym pracownikom ppgr. Zgodnie natomiast z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa Agencja na warunkach preferencyjnych prowadzi sprzedaż ogródków przydomowych na rzecz użytkowników, którym przydzielono ogródki na zasadach określonych w układzie zbiorowym pracy dla pracowników państwowych gospodarstw rolnych. Do sprzedaży przeznaczone są ogródki urządzone w zwartym kompleksie zlokalizowane na gruntach przewidzianych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne (ogródki). W razie gdy użytkowane ogródki zlokalizowane są na terenach, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ujawnione są jako grunty nie przeznaczone na cele rolne, Agencja, w miarę możliwości wynikających z programu restrukturyzacji zlikwidowanego ppgr, może wskazać nową lokalizację ogródków z zachowaniem preferencyjnych warunków sprzedaży dla użytkowników. W miejscowości Łubowo ogródki przydomowe znajdują się na działce nr 564/5, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zakwalifikowana jest ˝pod usługi˝, wobec powyższego nie mogły być one sprzedane na warunkach preferencyjnych. Ponadto zgodnie z zasadami stosowanymi w Agencji niezagospodarowane nieruchomości rolne, po uzgodnieniu z lokalnymi władzami samorządowymi i organizacjami społeczno-zawodowymi działającymi na danym terenie, mogą być nieodpłatnie użyczone, w tym także rolnikom, byłym pracownikom, do czasu zmiany obowiązujących przepisów. W projekcie zmiany ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa, który jest aktualnie rozpatrywany przez komisje sejmowe, przewiduje się możliwość wydzierżawiania w trybie bezprzetargowym gruntów pod ogródki przydomowe osobom, które dotychczas użytkowały ogródki położone na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolne. Po zaistnieniu prawnych możliwości Agencja zaproponuje użytkownikom nową lokalizację ogródków przydomowych, które będą mogli wydzierżawić lub nabyć na warunkach preferencyjnych.    Reasumując pragnę stwierdzić, że zakres sprawowanego nadzoru nad działalnością Agencji określony jest w sposób właściwy, a przebieg procesu sprzedaży nieruchomości w Łubowie nie spowodował naruszenia interesu skarbu państwa. Jednocześnie informuję, że możliwość udziału samorządu terytorialnego w restrukturyzacji mienia stanowiącego Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa jest odpowiednia dla racjonalnego zagospodarowania nieruchomości przy uwzględnieniu interesów zarówno byłych pracowników przedsiębiorstw rolnych, jak i okolicznych rolników.    Odnośnie do zagospodarowania gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa uprzejmie informuję, że Oddział Terenowy w Koszalinie dysponuje aktualnie rozdysponowanymi gruntami o łącznej powierzchni ok. 50 tys. ha. Areał ten daje możliwość zainteresowanym rolnikom nabycia bądź dzierżawy nieruchomości Zasobu. Niemniej jednak należy zauważyć, że Agencja działa w ramach obowiązującego prawa i przy wyłanianiu nabywców lub dzierżawców obowiązuje tryb przetargów nieograniczonych. Każdy zainteresowany, o ile wpłaci wadium i w przypadku przetargu pisemnego złoży ofertę, może uczestniczyć w przetargu. Takie zasady mogą prowadzić do eliminowania w przetargach okolicznych rolników. W 1997 r. przygotowana została nowelizacja ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa, która nie weszła w życie. Proponowane w niej rozstrzygnięcia, polegające na możliwości przeprowadzania przetargów ograniczonych, umożliwiłyby Agencji elastyczne działanie w razie pojawienia się lokalnego zapotrzebowania na grunty Zasobu, przede wszystkim ze strony rolników albo pracowników byłych ppgr. Zmiany te mogły usprawnić proces przekształceń własnościowych w obszarze, za który odpowiedzialna jest Agencja. W obecnych pracach nad nowelizacją ustawy propozycja wprowadzenia przetargów ograniczonych została podtrzymana.    Minister    Jacek Janiszewski    Warszawa, dnia 16 czerwca 1998 r.