Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie roszczeń kas chorych wobec placówek służby zdrowia w związku z wypłaconymi trzynastkami oraz zwrotu przez te placówki części środków za I kwartał 1999 r.

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana Kazimierza Chrzanowskiego, posła na Sejm RP, w sprawie zwrotu środków przekazanych przez kasy chorych zakładom opieki zdrowotnej na wypłatę trzynastki za rok 1998 oraz części środków na świadczenia medyczne za I kwartał 1999 r., przesłaną pismem z dnia 15 czerwca 1999 r. (SPS-0202-2052-99), z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie informuję, że:    Jednorazową kwotę w wysokości 150 mln zł, o której pisze pan poseł, Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej przekazało kasom chorych z przeznaczeniem na dodatkową wypłatę wynagrodzeń (podwyżek) w 1999 r. dla pracowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej i wojewódzkich kolumn transportu sanitarnego. Natomiast podstawą prawną regulującą sposób wypłaty trzynastek jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 października 1998 r. w sprawie wymagań i kryteriów, jakim powinni odpowiadać świadczeniodawcy, oraz zasad i trybu zawierania umów ze świadczeniodawcami na pierwszy rok działalności kas chorych (DzU nr 134, poz. 873 ze zm.).    W związku z wejściem w życie powyższego rozporządzenia świadczeniodawcy podpisywali aneks do umów zawartych z kasami chorych na 1999 r., na podstawie którego kasy chorych mogły przekazać publicznym samodzielnym zakładom opieki zdrowotnej, które uzyskały samodzielność po dniu 1 stycznia 1998 r., zwiększoną kwotę transzy pieniężnej, z przeznaczeniem na wypłaty dodatkowego rocznego wynagrodzenia dla pracowników sfery budżetowej, zgodnie z ustawą z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (DzU nr 160, poz. 1080 ze zm.), za okres do momentu uzyskania samodzielności.    Analiza danych przedstawiona kasom chorych, poprzedzająca podpisanie aneksu, miała ocenić, czy wśród kosztów stanowiących podstawę ustalania wartości wynagrodzenia za świadczenia zdrowotne kasa chorych kalkulowała w ubiegłym roku nakłady ponoszone przez publiczne ZOZ-y na trzynastkę.    W większości przypadkóww kwotach kontraktu zawartego między kasami chorych a samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej uwzględnione są środki na wypłatę dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 1998 r. Przy czym nie ma tu znaczenia fakt, na który powołują się niejednokrotnie pracodawcy, że w kontraktach nie wyszczególniono dodatkowych środków na wypłatę trzynastki za 1998 r. jako składnika kosztów (podobnie jak nie wyszczególnia się innych pozycji kosztów rzeczowych czy osobowych związanych z funkcjonowaniem zakładu opieki zdrowotnej), ponieważ nie jest to dotacja budżetowa z podziałem na paragrafy, tylko cena obejmująca wszystkie składniki kosztów, które powinny być uwzględnione przez zakład opieki zdrowotnej na podstawie kosztów ubiegłego roku. Aby jednak umożliwić pracodawcom jednorazową wypłatę trzynastki, kasy chorych przekazywały na podstawie aneksu zwiększoną zaliczkę w wysokości umożliwiającej pokrycie tych wypłat, ze środków finansowych pochodzących z pożyczki budżetu państwa, uzyskanej na działalność kas w okresie 2 tygodni lutego 1999 r.    Zwiększona kwota zaliczki nie oznaczała jednak dodatkowych środków zwiększających wartość kontraktu; stwarzała jedynie możliwość zachowania ciągłości finansowej zakładu. Z tego względu oczywisty jest ich zwrot w formie miesięcznych spłat, tak że w efekcie kwota wynegocjowanego kontraktu nie ulega zmianie. Tylko w przypadkach, w których analiza danych wykazuje, że kasa chorych w planie finansowym nie uwzględniła nakładów ponoszonych przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej na trzynastkę w roku ubiegłym, w aneksie zostaje zwiększona kwota należna świadczeniodawcy o wartość dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 1998, bez konieczności jej zwrotu.    Kasy chorych przekazywały zakładom opieki zdrowotnej środki finansowe, zgodnie z podaną przez te zakłady wielkością populacji. Przy czym należy dodać, że - jak informują kasy - dane o wielkości populacji były nieraz bardzo odległe od stanu faktycznego czy statystyk lat ubiegłych. W kontraktach kas chorych z zakładami opieki zdrowotnej zawarty jest zapis mówiący o weryfikacji tych danych po I kwartale 1999 r. na podstawie faktycznie zadeklarowanych zgłoszeń ubezpieczonych w zakładach podstawowej opieki zdrowotnej. Po tym terminie następowało ostateczne rozliczenie przekazanych lub należnych środków za I kwartał 1999 r. Jest sprawą oczywistą, że nadpłacone środki muszą być zwrócone w przypadku, kiedy ubezpieczony wybrał innego niż dotychczasowy świadczeniodawcę, ponieważ zgodnie z zasadą, że pieniądz idzie za pacjentem, środki może otrzymać tylko jeden świadczeniodawca, tj. ten, do którego zadeklarował się ubezpieczony. Mając na uwadze zachowanie ciągłości finansowej świadczeniodawców, Małopolska Kasa Chorych wyraziła zgodę na ratalny zwrot nadpłaty. Po 31 marca aktualizacja liczby zadeklarowanych pacjentów następuje co miesiąc, co oznacza, że zwiększenie tej liczby powoduje zwiększenie przekazywanych środków i odwrotnie. Taki sposób rozliczeń w ramach systemu kapitacyjnego nie tylko nie stoi w sprzeczności z prawem ubezpieczonych do wyboru lekarza (deklaracji) w dowolnie wybranym terminie, ale umożliwia racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi.    Z poważaniem    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 25 czerwca 1999 r.