Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sprowadzania uszkodzonych samochodów do Polski

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo pana marszałka dotyczące interpelacji poselskiej pani poseł Anny Sobeckiej w sprawie sprowadzania uszkodzonych samochodów do Polski, niniejszym przekazuję poniższą informację.    W rozporządzeniu ministra środowiska z dnia 8 marca 2001 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów, w załączniku nr 1 w pozycji kodu 16 01 04, w rubryce 2 Grupy, podgrupy i rodzaje odpadów, wyrazy ˝Pojazdy wycofane z eksploatacji˝ zastąpiono wyrazami: ˝Pojazdy wycofane z eksploatacji - niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu˝. Przez wycofanie z eksploatacji należy rozumieć faktyczne odstąpienie bądź wyłączenie z użytkowania pojazdu samochodowego zgodnie z przeznaczeniem (z reguły na skutek jego zużycia lub zniszczenia). Istotnym elementem jest to, że pojazd nie nadaje się do dalszego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, a warunkiem takiego użytkowania jest spełnienie wymagań technicznych określonych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DzU nr 98, poz. 602 ze zm.).    Regulacji prawnej, która weszła w życie dnia 24 marca 2001 r., nie można interpretować w oderwaniu od definicji odpadów. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (DzU nr 96, poz. 592 ze zm.) odpadami są wszystkie przedmioty i substancje stałe, (...) powstałe w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej lub bytowania człowieka i nieprzydatne w miejscu lub czasie, w którym powstały.    Pojazd uszkodzony w wyniku awarii lub wypadku samochodowego nie jest odpadem w rozumieniu definicji odpadu zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r., jeśli właściciel przekazał pojazd do stacji naprawczej i nadal chce go użytkować.    Natomiast importowany uszkodzony samochód jest odpadem, ponieważ przestał być użyteczny w miejscu i czasie, gdzie powstał, czyli - w przypadku samochodu - tam, gdzie był zarejestrowany. Właściciel nie oddał pojazdu do naprawy, a więc zgodnie z definicją zawartą w art. 1 Dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów, w brzmieniu: ˝odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, w kategoriach ustalonych w załączniku 1, których posiadacz się wyzbywa, lub zamierza się wyzbyć, lub też których pozbycie jest wymagane˝ stał się posiadaczem odpadu. Import odpadów do Polski jest dozwolony za zezwoleniem głównego inspektora ochrony środowiska (art. 43 ustawy o odpadach).    Pojazd nowy importowany niezarejestrowany nie jest odpadem, ponieważ kryterium rozstrzygającym w tym względzie jest fakt dokonania pierwszej rejestracji pojazdu. Jeśli pojazd był po raz pierwszy zarejestrowany za granicą, to jest wymagany zagraniczny dokument rejestracyjny pojazdu lub zaświadczenie o wyrejestrowaniu pojazdu albo inny dokument urzędowy kraju wysyłki.    W świetle obowiązujących przepisów możliwy jest import używanych pojazdów samochodowych, jednakże pojazdy te muszą uzyskać pozytywny wynik badania technicznego przeprowadzonego podczas trwania procedur celnych.    Rozporządzenie ministra finansów z dnia 12 marca 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (DzU nr 17, poz. 197) jest aktem uzupełniającym w stosunku do ww. rozporządzenia ministra ochrony środowiska z dnia 8 marca 2001 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (DzU nr 17, poz. 204).    Niezależnie jednak od powyższego należy zauważyć, iż zgodnie z art. 35 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (DzU z 1988 r. nr 5, poz. 40 i 44) każdy pojazd w ruchu międzynarodowym powinien być zarejestrowany, a kierujący pojazdem powinien posiadać przy sobie dowód stwierdzający rejestrację. Dowód rejestracyjny uzyska tylko taki pojazd, który spełnia warunki techniczne, aby być dopuszczonym do ruchu. Art. 39 tej konwencji stanowi, że każdy pojazd powinien spełniać warunki techniczne oraz być w stanie sprawnym do jazdy.    W celu egzekwowania międzynarodowych przepisów został wprowadzony wymóg kontroli sprawności pojazdu już na granicy oraz udokumentowania pełnej sprawności pojazdu umożliwiającej dopuszczenie do ruchu w momencie obejmowania pojazdu samochodowego procedurą dopuszczenia do obrotu. Przesunięcie wymagania udokumentowania pełnej sprawności na moment dopuszczenia do obrotu, a nie już na granicy, miało na celu uniknięcie zablokowania granicy przez przywożone używane pojazdy.    Powyższe regulacje dotyczą ruchu międzynarodowego, tym niemniej zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (DzU nr 44, poz. 432) sprawność pojazdu jest wymagana również w ruchu krajowym. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 132 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DzU nr 98, poz. 602), jeżeli w trakcie kontroli drogowej policjant stwierdzi lub poweźmie uzasadnione wątpliwości co do sprawności pojazdu, ma prawo zatrzymać dowód rejestracyjny pojazdu i skierować pojazd na badania w stacji diagnostycznej.    Ponadto należy zauważyć, iż przywóz do Polski używanych pojazdów samochodowych w celu ich naprawy nie jest zabroniony. Dokonywanie takich napraw możliwe jest w ramach procedury uszlachetniania czynnego, po której powinien nastąpić powrotny wywóz tych pojazdów. Biorąc pod uwagę, iż pojazdy te mogą zostać wywiezione do innego kraju niż ten, z którego zostały przywiezione, stosowanie procedury uszlachetniania czynnego może być sposobem wykorzystania potencjału polskich warsztatów naprawczych.    Należy podkreślić, że wprowadzone przepisy nie zmieniają statusu importerów sprowadzających pojazdy używane i nie wprowadzają zakazu ich importu, uniemożliwiają jedynie import samochodów niezarejestrowanych i niezdolnych do ruchu, a więc dotyczą tylko tych importerów, którzy sprowadzali do Polski złom i samochody powypadkowe. Zgodnie z definicją nowego rozporządzenia ministra środowiska samochody niezarejestrowane i niezdolne do ruchu stanowią odpady samochodowe. Samochody takie mogą być sprowadzane do kraju, jak już wyżej wspomniano, za zezwoleniem głównego inspektora ochrony środowiska. Tak więc nie jest to zakaz sprowadzania uszkodzonych pojazdów, tylko wprowadzenie ograniczenia polegającego na tym, że sprowadzanie tego typu pojazdów podlega polskim procedurom administracyjnym.    Wprowadzony rozporządzeniem ministra finansów z dnia 12 marca 2001 r. (DzU nr 17, poz. 197) obowiązek dołączania do zgłoszenia celnego o objęcie używanego pojazdu samochodowego procedurą dopuszczenia do obrotu zaświadczenia o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym w konsekwencji sprowadza się do sprawdzenia w stacji kontroli pojazdów, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym określonym dla pojazdów uczestniczących w ruchu.    Wprowadzone przepisy gwarantują, że importowane pojazdy używane spełniają warunki techniczne dla pojazdów obowiązujące w Polsce, w tym poziomy emisji spalin lub zadymienia.    Skutki wprowadzenia rozporządzeń ministra finansów i ministra środowiska to przede wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa na drogach poprzez wyeliminowanie importu wraków samochodowych, ograniczenie skażenia środowiska naturalnego oraz uniknięcie w nieodległej przyszłości kosztów złomowania i utylizacji. Zgodnie z unijnymi przepisami ochrony środowiska każdy kraj, w interesie tegoż środowiska, jest uprawniony do wprowadzenia ostrzejszych uregulowań (wymagań) aniżeli unijne. Polska nie chce powiększać wolumenu odpadów samochodowych, których i tak posiada nadmiar (przeszło 40% samochodów obecnie zarejestrowanych w Polsce to samochody starsze niż 10-letnie, które w najbliższej przyszłości będą musiały być poddane procesowi recyklingu).    Od wprowadzenia w życie przepisów ograniczających nadmierny import pojazdów samochodowych do 30 czerwca br. do Polski zaimportowano 41,1 tys. szt. używanych pojazdów samochodowych, w tym 30,5 tys. samochodów osobowych.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Edmund Nowak    Warszawa, dnia 31 lipca 2001 r.