Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie trudności w zakupie oleju napędowego przez rolników za bony paliwowe

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Antoniego Mężydły z dnia 2 marca br., przekazaną przez pana Marka Wagnera, sekretarza stanu szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w dniu 27 marca br. uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. wprowadzająca system bonów paliwowych dla rolników, zmieniająca ustawę z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50 ze zm.), zakłada zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego za pomocą bonów paliwowych, które podatnicy podatku rolnego otrzymują pod warunkiem spełnienia przesłanek, o których mowa w ww. ustawie.    Zgodnie z art. 40a ww. ustawy sprzedawca, który sprzedaje olej napędowy w zamian za bony paliwowe, uprawniony jest do zwiększenia podatku naliczonego VAT, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i 2, o kwotę odpowiadającą wartości nominalnej bonu paliwowego. Wyżej wymieniona ustawa nie przewiduje innego modelu ˝odzyskiwania˝ środków finansowych, poniesionych przez sprzedawców oleju napędowego, w zamian za bony paliwowe.    Pragnę nadmienić, iż do Ministerstwa Finansów dotarły zarówno informacje dotyczące występujących w niektórych przypadkach trudności związanych z realizacją bonów paliwowych przez rolników, jak i sygnały od sprzedawców oleju napędowego o trudnościach w odzyskiwaniu środków za sprzedane paliwo za bony.    Powyższe problemy dotyczą zakupów na małych stacjach paliw, znajdujących się na terenach wiejskich. Sprzedawcy oleju napędowego argumentują odmowę sprzedaży paliwa za bony tym, iż sprzedaż oleju napędowego za bony paliwowe doprowadza, zwłaszcza małe stacje paliw, do utraty płynności finansowej tak, że nie mają one środków finansowych na zakup paliwa od hurtowników, oraz że kredytują w ten sposób rolników i budżet państwa. Właściciel stacji odzyskuje bowiem otrzymaną w formie bonów paliwowych kwotę poprzez powiększenie podatku naliczonego w rozliczeniach podatku od towarów i usług. Kwota ta zatem powiększa podatek naliczony, który zmniejsza u podatnika kwotę podatku należnego z tytułu dokonanej sprzedaży.    Wyrażam jednak pogląd, iż koszty zaangażowania finansowego tych stacji nie są tak znaczące, a właściwa w gospodarce rynkowej nielimitowana ilość podmiotów zajmujących się dystrybucją paliw w znacznym stopniu ułatwia funkcjonowanie systemu bonów paliwowych poprzez rozłożenie ciężaru obsługi rolników nabywających olej napędowy za bony paliwowe na wiele podmiotów.    Ponadto należy zauważyć, że stacje paliw prowadzą nie tylko sprzedaż oleju napędowego, lecz dokonują także sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami niższymi niż stawka podstawowa i w tym zakresie przysługują podatnikowi tzw. zwroty bezpośrednie z urzędu (w przypadku gdy podatek naliczony przewyższa podatek należny).    Ponadto z całą mocą muszę tutaj podkreślić, iż minister finansów nie ma instrumentów prawnych, za pomocą których mógłby wyegzekwować od stacji paliw realizację ustawowego obowiązku sprzedaży oleju napędowego za bony paliwowe. Minister finansów nie może zmusić podmiotu gospodarczego do dokonania sprzedaży.    Z uwagi na powyższe, tj. zarówno z uwagi na utrudnienia dla rolników związane z funkcjonowaniem systemu, jak i wysokimi jego kosztami, należy zastanowić się nad zmianą bądź usprawnieniem systemu bonów paliwowych. Musi się to jednak dokonać w drodze zmiany ustawy, a nie poprzez działania ministra finansów, który nie ma do tego żadnych instrumentów.    W takiej sytuacji należy rozważyć inny system odzyskiwania przez sprzedawców kwot, na które opiewają bony, bądź też wprowadzić zupełnie inny system, np. system dotacyjny, który polegałby na zryczałtowanym zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego zużytego w produkcji rolnej jako dotacji celowych z budżetu państwa, realizowanych bezpośrednio przez gminy.    Odnosząc się do pkt 3 interpelacji pana posła, nie uważam, aby system bonów paliwowych mógł przyczynić się do rozwoju przemytu paliwa do celów rolniczych. Brak bliższych informacji, o jakie nadużycia chodzi, uniemożliwia mi precyzyjne odniesienie się do tej uwagi.    Mając na uwadze powyższe, pragnę poinformować pana marszałka, że zostaną podjęte prace nad usprawnieniem systemu bonów paliwowych, a w przypadku gdy okaże się to nieracjonalne - nad zmianą tego systemu.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Irena Ożóg    Warszawa, dnia 18 kwietnia 2002 r.